Ανακαλύφθηκε σύστημα εξωπλανητών με σπάνιο τροχιακό ρυθμό, 200 έτη φωτός μακριά

76

Σε μια μοναδική ανακάλυψη προέβησαν Ευρωπαίοι αστρονόμοι οι οποίοι ανακοίνωσαν ότι ένα ηλιακό σύστημα, 200 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από εμάς, φιλοξενεί εξωπλανήτες, οι οποίοι κινούνται με ένα σπάνιο τροχιακό ρυθμό.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, ο δορυφόρος Χέοπας ανακάλυψε ένα μοναδικό ηλιακό σύστημα που αποτελείται από έξι εξωπλανήτες, πέντε από τους οποίους ακολουθούν έναν σπάνιο ρυθμικό χορό, καθώς περιστρέφονται γύρω από το κεντρικό τους αστέρι, σε ένα σύστημα που ονομάζεται TOI-178, περίπου 200 έτη φωτός μακριά. Τα μεγέθη και οι μάζες των πλανητών, ωστόσο, δεν ακολουθούν ένα τόσο ομοιόμορφο μοτίβο. Αυτή η ανακοίνωση αποτελεί πρόκληση για τις υπάρχουσες θεωρίες του σχηματισμού των πλανητών.

Η ανακάλυψη έγινε με την συμβολή του Cheops (Χέοπας) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος που εκτοξεύτηκε επιτυχώς τον Δεκέμβριο του 2019 από το διαστημοδρόμιο του Κουρού στη Γαλλική Γουϊάνα με σκοπό τη μελέτη εξωπλανητών, σε τροχιά γύρω από άλλα άστρα. Μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί χιλιάδες εξωπλανήτες γύρω από κοντινά και μακρινά άστρα. Ο Χέοπας δεν ψάχνει νέους πλανήτες, αλλά μελετά εκτενέστερα εκατοντάδες γνωστούς πλανήτες, που βρέθηκαν μέσω διαφόρων μεθόδων. Ο Χέοπας, όχι μόνο θα εμβαθύνει την κατανόησή μας για το σχηματισμό εξωπλανητών, αλλά και την κατανόησή μας για τον δικό μας πλανήτη και το δικό μας ηλιακό σύστημα.

Παρατηρήσεις που έγιναν με τον Χέοπα, δείχνουν ότι το σύστημα TOI-178 φιλοξενεί τουλάχιστον έξι πλανήτες και ότι αυτό το ξένο ηλιακό σύστημα έχει μια πολύ μοναδική διάταξη. Η ομάδα, με επικεφαλής τον Adrien Leleu του Πανεπιστημίου της Γενεύης και το Πανεπιστήμιο της Βέρνης στην Ελβετία, δημοσίευσαν τα αποτελέσματά τους τη Δευτέρα στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics.

Ένα από τα ειδικά χαρακτηριστικά του συστήματος TOI-178 που οι επιστήμονες μπόρεσαν να αποκαλύψουν με τον Χέοπα, είναι ότι οι πλανήτες – εκτός από τον πλησιέστερο στο αστέρι – ακολουθούν έναν ρυθμικό χορό καθώς κινούνται στις τροχιές τους. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται τροχιακός συντονισμός, και αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν μοτίβα που επαναλαμβάνονται καθώς οι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από το αστέρι, με μερικούς πλανήτες να ευθυγραμμίζονται κάθε λίγες τροχιές.

Παρόμοιος συντονισμός παρατηρείται και στις τροχιές τριών φεγγαριών του Δία στο δικό μας ηλιακό σύστημα (Iώ, Ευρώπη, Γανυμήδης). Για κάθε τροχιά της Ευρώπης, ο Γανυμήδης ολοκληρώνει δύο τροχιές και η Iώ τέσσερις ( μοτίβο 4: 2: 1).

Στο σύστημα TOI-178 όμως, η κίνηση συντονισμού είναι πολύ πιο περίπλοκη καθώς περιλαμβάνει πέντε πλανήτες, που ακολουθούν ένα μοτίβο 18: 9: 6: 4: 3. Ενώ ο δεύτερος πλανήτης από το αστέρι ολοκληρώνει 18 τροχιές, ο τρίτος πλανήτης από το αστέρι ολοκληρώνει εννέα τροχιές, και ούτω καθεξής.

«Οι τροχιές σε αυτό το σύστημα είναι πολύ καλά ταξινομημένες, κάτι που μας λέει ότι αυτό το σύστημα έχει εξελιχθεί αρκετά ομαλά από τη γέννησή του», εξηγεί ο Yann Alibert από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης.

40 δισεκατομμύρια οι εξωπλανήτες στον γαλαξία μας που μοιάζουν με τη Γη

Εν τω μεταξύ, μόνο η ΝΑΣΑ έχει ανακαλύψει μέχρι στιγμής 4.330 εξωπλανήτες, ενώ άλλοι 5.708 θεωρούνται υποψήφιοι εξωπλανήτες. Οι ξένοι αυτοί κόσμοι βρίσκονται σε 3.212 ηλιακά συστήματα που έχουν ανακαλυφθεί πρόσφατα.

Οι πλείστοι εξωπλανήτες είναι αέριοι, όπως ο Δίας στο δικό μας ηλιακό σύστημα. Ομως, αρκετοί είναι στερεοί, όπως η Γη.

Σημειώνεται ότι οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι υπάρχουν τουλάχιστον 40 δισ. πλανήτες μόνο στον δικό μας γαλαξία οι οποίοι ομοιάζουν με τη Γη.

Υπολογίζεται επίσης ότι υπάρχουν 500 δισεκατομμύρια γαλαξίες στο ορατό σύμπαν.

Η πλέον διαδεδομένη μέθοδος εντοπισμού των εξωπλανητών είναι μέσω της σκιάς που αφήνουν στο άστρο τους όταν περνούν ανάμεσα στο άστρο και τον παρατηρητή.

Οι εξωπλανήτες αποτελούν την ελπίδα της επιστημονικής κοινότητας για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής, καθώς πολλοί από αυτούς έχουν γήινα χαρακτηριστικά και θα μπορούσαν να φιλοξενούν κάποιο είδος ζωής. Ωστόσο, η τεράστια απόσταση που μας χωρίζει από αυτούς τους εξωπλανήτες καθιστά το ταξίδι στους κόσμους αυτούς πολύ δύσκολο. Οι επιστήμονες όμως θα ανακαλύψουν στο μέλλον εκείνη την τεχνολογία που θα μπορεί να μειώσει κατά πολύ το χρόνο κάλυψης των αστρονομικών αποστάσεων που μας χωρίζουν από τα άλλα ηλιακά συστήματα.